Eski Türk Dini

Eski Türkler’in Şamanizm (Orta Asya’da Altay yörelerinde ve Sibiryadolaylarında yayılmış; baştan sona majik ritüellerle dolu “din”)öncesindeki dini “Gök-Tanrı Dini(Hun Dini)” idi. Burada göğünkendisi değil, göğün simgelediği kutsallık ön plandaydı. Yani göğünkendisine tapılmıyordu. “Ruhsal Yönetici Mekanizma” ya da “KozmikHiyerarşi” fikri bu dinin özünü oluşturmuştu. Hunlar’da “tengri”yani tanrı sözcüğü Çinlilerin yine o devirde kullandıkları “tien”sözcüğüne karşılık geliyordu. Birbirlerine komşu olan iki ulusunbenzer sözcükler kullanmaları son derece doğaldı. Hatta hemÇinliler’in imparatorları hem de Hunlar’ın kağanları “tanrınınoğulları” olarak nitelendirilmekteydi. Türk Mitolojisi’ni oluşturançeşitli öğelerden Türk Kağanları’nın “göksel” irtibatlarınınbulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle gerek mitolojik Türkkahramanları gerek Kağanlar “Tanrı’nın Elçisi” olaraknitelendirilmekteydi.Devleti “Tanrı’nın Elçileri” YönetiyorduTarih kitaplarında Hun Devleti’nden başlamak üzere daha sonrakurulan birçok Türk Devleti’nde gerçekleştirilen dini törenlere,devleti yöneten Türk hükümdarlarının başkanlık ettiği yazılıdır.Bunu en eski Çin kaynakları da doğrulamaktadır (Eski Türkler’inorijinal kültürlerini, yaşam felsefelerini ve diniinanışlarını “maalesef” Çin Kaynakları’ndan öğrenebiliyoruz…Çinlilerbu kaynakları tutmasaydı, bu bilgiler günümüze kadar ulaşamayacaktı.Ne yazık ki bu kaynaklara yurdumuzda yeterli ilgi gösterilmemiş).Bu, Türkler’in ve Çinlilerin yönetenlere duydukları saygıdan gelenbir inanç değil, “devleti yönetenlerin özellikleri” nden kaynaklananbir oluşumdu. Devleti yöneten aynı zamanda rahiplerin de başıydı. Odevirlerde din ve devlet yönetimi ayrı değildi. Başrahip aynızamanda kağan ve hükümdardı. Başta Mısır olmak üzere hemen hemen tümtoplumlarda bu oluşum aynıydı. Hatta Tufan Öncesi Uygarlıkları’ndaMu ve Atlantis için de aynı oluşum geçerliydi.İnisiyasyonda “Ruhsal Gelişmişlik” düzeyi en yetkin kişiler,devletin de yönetimini gerçekleştiriyorlardı. Böyleliklehaksızlıklara yer vermeyen bir yönetim mevcuttu. Zamanla buyetkinliğe sahip kişilerin sayısında meydana gelen azalma veinisiyatik çalışmaların değişen fonksiyonları sebebiyle, devletinidaresi yeterli ruhsal yetkinliğe sahip olmayanların eline geçmeyebaşladı. Meydana gelen dejenerasyon, devletin yönetimini babadanoğula geçmeye terk etti. Bir süre inisiyatik çalışmalar çocuklukçağlarından başlayarak devam ettiyse de bu öğretiler de dejenereolmaya başladı ve öğreti merkezleri kapandı. Çünkü “insanlığınaşamalı aşağıya inişi” dönemi başlamıştı. Bundan Türkler de nasibinialmış, tasavvuf içinde yaşayan “Sırlar Bilgisi” unutulmuş, geriyekalan tarikatlar inisiyatik kökenden uzaklaşarak, “Siyasal İslami”hareketlere dönüşmüştür.
Kaynak:Türkler’in Kültür KökenleriErgun Candan